Topkapı Sarayı Hamidiye Çeşmesi: Kitabesi ve Tarihçesi


Hamidiye Çeşmesi’nin Konumu ve Tarihçesi

Topkapı Sarayı’nın giriş bahçesinde, Soğukçeşme Kapısı civarında, sağ tarafta tarihî bir çeşme bulunmaktadır.

Halk arasında Cellat Çeşmesi olarak bilinen bu yapı, Sultan II. Abdülhamid döneminde yenilenen Hamidiye Çeşmesi‘dir.

Cellat Çeşmesi Rivayeti

Çeşmenin önündeki taşın, geçmişte idam cezasına çarptırılan kişilerin başlarının kesilmesinde kullanıldığı anlatılmaktadır.

Bir başka rivayete göre cellatlar, infazların ardından kanlı bıçaklarını bu çeşmede yıkamışlardır.

Bu anlatılarla ilişkilendirilen taş, İbret Taşı veya Seng-i İbret adıyla da anılmaktadır.

Bu bilgiler tarihî rivayetler niteliğindedir; doğrulanmış olaylarla karıştırılmamalıdır.

Hamidiye Çeşmesi’nin Osmanlıca Kitabesi

Çeşmenin Sultan II. Abdülhamid dönemindeki yenilenmesine ilişkin Osmanlıca kitabe okunuşu şöyledir:

El-gâzi Es-Sultan Abdulhamît Hân-ı Sâni Efendimiz Hazretlerinin

Müceddid ebnâ ve inşâ buyurdukları Hamidiyye Çeşmesidir.

Hicrî 1307 (Miladî 1890)

Kitabenin okunuşu, mevcut çözümleme esas alınarak aktarılmıştır.

Topkapı Sarayı Hamidiye Çeşmesi ve Sultan II. Abdülhamid dönemine ait Osmanlıca kitabesi
Hamidiye Çeşmesi (Cellat Çeşmesi)
Topkapı Sarayı Hamidiye Çeşmesi ve Sultan II. Abdülhamid dönemine ait Osmanlıca kitabesi
Topkapı Sarayı Hamidiye Çeşmesi ve Sultan II. Abdülhamid dönemine ait Osmanlıca kitabesi

 

Topkapı Sarayı’nın genel tarihçesi için Millî Saraylar Başkanlığının resmî internet sayfası incelenebilir.

Osmanlı dönemine ait başka bir çeşme kitabesi örneği için Nakşıdil Valide Sultan Çeşmesi hakkındaki yazıma da göz atabilirsiniz.