Çin Hükümetinin ekonomiyi canlandırmak için attığı adımlar

 

Çin hükümeti, 2026 yılında ekonomiyi canlandırmak için iç talebi artırma, istihdamı koruma ve yeni üretken güçleri (yeni nesil sanayi ve teknoloji) geliştirme ekseninde kapsamlı bir politika paketi uygulamaktadır. İşte ana başlıklar:


1. İstihdamın Korunması ve Artırılması

Çin, 2026’da rekor seviyede (yaklaşık 12,7 milyon) üniversite mezununun iş gücüne katılacağını öngörerek güçlü bir istihdam paketi açıkladı:

  • Devlet destekli istihdam programları: KOBİ’lerin işçi alımını teşvik etmek için sigorta prim iadeleri ve sübvansiyonlar sağlanıyor.

  • Kamu sektörü ve devlet kurumları: Kamu sektörü ve devlete ait işletmelerin, üniversite mezunlarına yönelik işe alım kotasını %5’in üzerinde artırması zorunlu kılındı.

  • Yeni çalışma modellerinin korunması: Platform çalışanları (kurye, şoför vb.) için iş kazası sigortası pilot uygulamaları genişletiliyor.


2. Tüketimin ve İç Talebin Canlandırılması

2026 yılının en önemli önceliği iç tüketimi artırmak. Bu amaçla:

  • Dayanıklı tüketim mallarında yenileme teşviki: Otomobil, beyaz eşya ve mobilya gibi ürünlerde “eskiyi yenile” kampanyası için 250 milyar yuan (yaklaşık 1 trilyon TL) tutarında özel hazine bonosu tahsis edildi. Bu program 2026 Nisan ortası itibarıyla 70 milyon tüketiciye ulaştı ve 500 milyar yuan‘ın üzerinde satış hacmi yarattı.

  • Tüketici kredilerinde faiz sübvansiyonu: Merkezi hükümet, 100 milyar yuan‘lık bir fonla tüketici kredilerinin faiz oranlarını düşürdü. Örneğin, bazı kişisel ihtiyaç kredilerinde yıllık faiz oranı %3’ten %2’ye çekildi.

  • Hane halkı gelirini artırma planı: Düşük ve orta gelirli grupların alım gücünü artırmak için özel bir gelir artırma programı başlatıldı.


3. Yeni Üretken Güçler ve Sanayi Yükseltmesi

Çin, uzun vadeli büyümeyi sağlamak için teknoloji ve yeniliğe odaklanıyor:

  • “Yapay Zeka +” eylem planı: Yapay zekanın imalat, lojistik, sağlık ve finans gibi sektörlerle entegrasyonu hızlandırılıyor. Bu kapsamda veri etiketleyiciler ve yapay zeka eğitmenleri gibi yeni meslekler destekleniyor.

  • Stratejik sektörlere yatırım: Yarı iletken, havacılık, biyoteknoloji, düşük irtifa ekonomisi (insansız hava araçları vb.), kuantum teknolojileri ve 6G gibi geleceğin sektörlerine öncelikli destek veriliyor.

  • Firmaların teknolojik dönüşümüne faiz desteği: Firmaların ekipman yenileme ve dijital dönüşüm yatırımları için kullandıkları kredilere %1,5 oranında ek faiz sübvansiyonu sağlanıyor. Tek bir firmanın alabileceği yıllık sübvansiyon limiti 50 milyon yuan‘a çıkarıldı.


4. Mali ve Parasal Genişleme

Makro politikalar 2026’da belirgin şekilde daha destekleyici:

  • Genişletici mali politika: 2026 yılı merkezi hükümet bütçe açığının GSYH’ye oranı %4 olarak belirlendi. Toplam kamu harcamalarının ilk kez 30 trilyon yuan‘ı aşması bekleniyor.

  • Özel hazine bonoları: 1,3 trilyon yuan tutarında uzun vadeli özel hazine bonosu ve 4,4 trilyon yuan yerel yönetim özel tahvili ihraç edilecek. Bu kaynaklar altyapı, ulusal güvenlik ve büyük stratejik projeler için kullanılacak.

  • Para politikası: Merkez bankası, rezerv zorunluluğu oranlarını ve faiz oranlarını esnek bir şekilde ayarlayarak piyasadaki likiditeyi yeterli düzeyde tutmayı hedefliyor.


5. Dışa Açılımın Derinleştirilmesi

Küresel ticaretteki belirsizliklere rağmen Çin, yabancı yatırımcılara yönelik kapılarını daha da açıyor:

  • Yabancı yatırıma açık sektörler: Telekomünikasyon (katma değerli hizmetler), biyoteknoloji ve yabancı sermayeli hastaneler gibi alanlarda yeni pilot serbestleşmeler hayata geçiriliyor.

  • İthalatın teşviki: Sadece ihracat değil, tarım ürünleri, kaliteli tüketim malları ve ileri teknoloji ekipman ithalatı da destekleniyor.

 

 

PERAKENDE SEKTÖRÜNÜ CANLANDIRMAK İÇİN ALINAN KARARLAR

Çin, perakende satışları canlandırmak ve tüketici harcamalarını artırmak için 2026 yılında “Güçlü İç Talep” stratejisi kapsamında kapsamlı bir eylem planı uygulamaktadır. Bu plan, tüketicilerin alım gücünü artırmakcazip ürün ve hizmetler sunmak ve daha iyi bir alışveriş ortamı yaratmak üzerine kurulmuştur.

İşte perakende satışları canlandırmak için hayata geçirilen temel politikalar:

💰 Tüketici Alım Gücünü Doğrudan Artıran Tedbirler

  • Eskiye-Yeniye Değişim Programı (品以旧): Bu programın kapsamı genişletilerek otomobil, beyaz eşya, dijital ürünler ve akıllı cihazlar gibi dayanıklı tüketim mallarını kapsayacak şekilde genişletilmiştir. 2026 yılı için bu programa 250 milyar yuan tutarında özel hazine bonosu ayrılmıştır. Program, hem tüketicilerin harcama yapmasını teşvik etmekte hem de perakendecilerin stoklarını yenilemesine yardımcı olmaktadır.
  • Tüketici Kredilerinde Faiz Desteği: Perakende harcamalarını daha da kolaylaştırmak için kişisel tüketim kredilerine uygulanan faiz oranları sübvanse edilmektedir. Bu sayede tüketicilerin, özellikle yüksek fiyatlı ürünleri satın almak için kredi kullanma maliyetleri düşürülmektedir.
  • Hane Halkı Gelirini Artırma Planı: Orta ve düşük gelirli grupların alım gücünü kalıcı olarak iyileştirmek için şehir ve kırsal kesimde yaşayanların gelirlerini artırmaya yönelik programlar uygulanmaktadır. Bu, tüketimin temel itici gücünü güçlendirmeyi hedeflemektedir.

🛍️ Satışları ve Cazibeyi Artıran Kampanya ve Etkinlikler

  • “Çin’de Alışveriş (在中国)” Kampanyası: 2026 yılı boyunca ülke genelinde 20’den fazla özel etkinlik düzenlenmesi planlanmaktadır. Bu etkinlikler, yalnızca yerel tüketimi canlandırmakla kalmayıp, aynı zamanda Çin’in küresel bir alışveriş merkezi olarak cazibesini de artırmayı amaçlamaktadır.
  • Hediye Çekilişli Fatura (奖发) Uygulaması: Tüketicileri fatura istemeye teşvik etmek ve harcama yapma isteklerini artırmak amacıyla bazı pilot şehirlerde fatura karşılığında hediye çekilişi uygulaması başlatılmıştır.

🏙️ Alışveriş Deneyimini ve Ortamını İyileştiren Düzenlemeler

  • Yeni Alışveriş Sahne ve Deneyimleri (): Tüketimi sadece ürün satın almanın ötesine taşımak için “turizm+”, “yemek+”, “spor+” gibi temalar etrafında şekillenen yeni ve deneyimsel alışveriş ortamları yaratılıyor. Bu kapsamda 50 civarında şehirde “ilk çıkış ekonomisi (首发经济)” ve sürükleyici deneyimler gibi alanlarda pilot uygulamalar başlatılmıştır.
  • Uluslararası Tüketim Merkezlerinin Geliştirilmesi: Büyük şehirlerin uluslararası standartlarda tüketim merkezleri haline getirilmesi için çalışmalar hızlandırılmıştır. Ayrıca, yabancı turistler için alışveriş deneyimini kolaylaştırmak adına 15 pilot şehirde uluslararası standartlara uygun tüketim ortamı oluşturulması hedeflenmektedir.
  • Hizmet Sektöründe Tüketimin Teşviki: Sadece ürün değil, aynı zamanda hizmet tüketimi de (eğlence, sağlık, spor, turizm, yeme-içme) büyük bir öncelik taşımaktadır. “Hizmet Tüketiminde Kalite ve Halkın Refahını Artırma” kampanyası ile bu alanlardaki arz kalitesinin ve çeşitliliğinin artırılması hedeflenmektedir

 

ÇiN NOTLARI – ŞUBAT 2012

– Çin Yuanı 6.25 seviyelerinden işlem görmekte. Bu seviyenin 6 seviyesine inmesinin ekonomik anlamda ciddi bir sıkıntı olacağı söyleniyor.
– Birçok firma dünyadaki ekonomik krizin etkilerinden kaçamadığı için kapanmış. Araplar, Avrupalılar ve Kuzey Afrika ile çalışan firmalar çoktan kapanmışlar. Müşteriler gelmediği sürece nereye kadar dayanabilecek ki bu insanlar? Çoğu ihracata bel bağlamış ve senelerdir bu şekilde ticaret yapıyorlardı. Birçok firma iç piyasaya yönelmiş durumdalar.
– Geçen senelerde üst katlarda bile yer bulunmayan iş merkezlerinin üst katları artık bomboş, hatta ikinci ve üçüncü katlarda bile birçok boş dükkan görmeniz mümkün.
– Fabrikalar işçi bulma sıkıntısı yaşıyorlar. İşçiler daha uygun yaşam standartları ve masrafların daha az olduğu bölgeleri tercih ediyorlar. Artık işçi daha değerli bu ülkede. İşçilerin hakları da gün geçtikçe düzenlenmelerden geçiyor.
– Ürün fiyatları yükselmeye devam ediyor. Yaşam standartları yükseldikçe maliyetler de yükseliyor ve insanların daha fazla çalışması gerekiyor. Kapitalist düzenin olmazsa olmazı sayılan insan gücünden maksimum faydalanma kuralı artık daha net kendini belli ediyor Çin’de.
– Bizdeki gibi hayat sigortası, sağlık sigortası, özel eğitim, özel güvenlik sistemleri burada da başlamış. İnsanlar çocuklarını okutmak, kaliteli sağlık hizmeti alabilmek adına sigorta firmalarına koşuyorlar. Birileri de bu sistem sayesinde zengin olmaya devam ediyor.
– Çin Maliye Bakanlığı, bizim yıllar önce yaptığımız gibi, fiş veya fatura almayı teşvik etmek için özel çaba sarf ediyor ve reklamlar yapıyor. Fatura alanlara kazı kazan misali kağıtlar veriliyor ve hediye kazanma şansı ile insanları bilinçlendirmeye çalışıyorlar.
– Geçen sene patlak veren süt krizi halen devam ediyor. Bir fabrikanın ürettiği sütte melamin bulunması yüzünden anneler çocuklarına ithal süt alma savaşındalar. Yerli süt fabrikaları iflasın eşiğindeyken, Yeni Zelanda ve Avustralya süt ithalatçıları bayram ediyorlar.
– Sahte yumurta ile alakalı bilginiz var mı bilmiyorum ama Çin’e gelmeden önce bir arkadaşım, Çinlilerin sahte yumurta yaptığını söylediğinde “Yok artık!” demiştim. Maalesef burada öğrendiğim kadarıyla bunu da başarmışlar! Ciddi ciddi sahte yumurta imalatı yapanlar yakalanmışlar. Ülke çok geniş bir coğrafyaya yayıldığı için kolay kolay da kimlerin yaptığını bulamıyorlar. Yumurtanın bile sahtesini yapabilen ince zekalı insanlara şapka çıkartmak gerekiyor. Sahte yumurtayı gerçeğinden ayırt edebilmek için de çeşitli araştırmalar yapılıyor. İnsanlar bu yüzden köylerden yumurta getirtiyorlarmış.
Teknolojinin gelişmesi bir yana insanların doğal gıdalara hasret kaldığını görmek çok üzücü bir durum. Eskiden paketlenmiş gıdalara para bayılan insanlar, artık doğal gıdalara yüksek fiyat dahi olsa, sağlıklı olması nedeniyle para ödemekten kaçınmıyorlar.